ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ DỊCH VỤ THU GOM, VẬN CHUYỂN, XỬ LÝ RÁC THẢI THEO QUYẾT ĐỊNH 4996/QĐ-UBND ĐỐI VỚI GIÁ DỊCH VỤ QUẢN LÝ, VẬN HÀNH NHÀ CHUNG CƯ

1. Bối cảnh chính sách

Ngày 06/10/2025, Quyết định 4996/QĐ-UBND do UBND Thành phố Hà Nội ban hành đã quy định giá cụ thể dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt giai đoạn 2026–2027, áp dụng cho toàn bộ hộ gia đình, tổ chức trên địa bàn.

Theo đó, mức thu đối với hộ gia đình tại khu vực phường tăng theo lộ trình từ khoảng 10.000 đồng/người/tháng lên đến 30.000 đồng/người/tháng (giai đoạn 2026–2027) . Đồng thời, cơ chế giá cũng chuyển dần sang tính đúng, tính đủ theo khối lượng hoặc chi phí thực tế xử lý chất thải.

2. Tác động trực tiếp đến giá dịch vụ quản lý, vận hành chung cư

2.1. Gia tăng chi phí cấu thành dịch vụ QLVH

Chi phí xử lý rác thải là một cấu phần trong chi phí vận hành của nhà chung cư. Với việc tăng giá theo lộ trình và bổ sung đầy đủ các khâu (thu gom → vận chuyển → xử lý), chi phí này sẽ tăng theo cấp số cộng qua từng giai đoạn. Điều này dẫn đến các hệ luỵ bao gồm:

• Tăng tổng chi phí dịch vụ QLVH/m²/tháng.

• Gây áp lực điều chỉnh giá dịch vụ chung cư, đặc biệt tại các dự án chưa tính đủ chi phí.

2.2. Thay đổi phương pháp phân bổ chi phí

Quyết định 4996 định hướng thu phí theo đầu người hoặc khối lượng phát sinh (kg). Đặc biệt, phạm vi áp dụng khung giá của từng đối tượng có sự mâu thuẫn và bất cập. Cụ thể: Đối với nhà ở riêng lẻ, đơn vị thu gom rác phải trực tiếp đến từng nhà để thu gom rác nhưng các hộ đó lại được hưởng đơn giá thấp hơn so với các hộ cư dân tại Chung cư (ngoài việc phải chịu chi phí vận hành nội bộ liên quan đến trang bị thùng rác, bố trí phòng rác, chi phí thu gom từ nhà rác tổng đến điểm tập kết rác thì đơn giá cao hơn gấp nhiều lần so với các hộ gia đình tại mặt đất); Trong khi việc thu gom rác của Chung cư đã có nhiều ưu thế hơn cho nhà thầu ở việc quản lý thu gom tập trung.

Việc áp dụng đơn giá đối với Chung cư buộc đơn vị QLVH phải xem xét lại phương pháp phân bổ chi phí (theo m² hay theo căn hộ). Đồng thời tính toán đến việc thu bổ sung phí từ Cư dân để bù đắp khoản chênh lệch. Đây là một trong những khó khăn ảnh hưởng lớn đến việc cân đối doanh thu – chi phí của đơn vị QLVH.

3. Tác động đối với công tác vận hành

Khi chi phí tăng, Cư dân sẽ có xu hướng phản ứng và không đồng thuận với việc tăng giá. Điều này dẫn đến các hệ huỵ có thể phát sinh như:

• Tranh chấp giữa Cư dân – Ban quản trị – đơn vị QLVH về tăng phí

• Chưa thống nhất phương pháp tính phí mới

• So sánh với các dự án khác chưa điều chỉnh

Tình trạng nêu trên đòi hỏi đơn vị QLVH phải phối hợp với Ban Quản trị, Tổ dân phố cũng như các đơn vị liên quan để nâng cao công tác truyền thông nội bộ, khuyến khích việc phân loại rác tại nguồn và giảm khối lượng rác phát sinh. Đồng thời cần giải thích rõ chính sách Nhà nước cho Cư dân, minh bạch chi phí để tạo sự đồng thuận.

4. Kết luận

Việc ban hành Quyết định 4996/QĐ-UBND là bước đi tất yếu của cơ quan Nhà nước trong tình hình phát triển kinh tế xã hội hiện nay. Tuy nhiên vẫn còn một số bất cập, hạn chế đối với tình hình thực tiễn, đồng thời tác động không nhỏ đến công tác quản lý vận hành nhà chung cư cũng như tạo áp lực tăng chi phí cho Cư dân nhà chung cư.